Alfa (Alpha) ta’rifi

Alfa — investitsiya etalon ko‘rsatkichidan qancha yuqori yoki past daromad keltirganini ko‘rsatuvchi samaradorlik o‘lchovidir. U bozorning o‘zi emas, balki faol qarorlar natijasida qo‘shilgan yoki yo‘qotilgan qiymatni aks ettiradi.

Alfa portfel, fond yoki strategiya daromadliligini ayni davrdagi etalon indeks daromadliligi bilan taqqoslaydi. Ijobiy alfa investitsiya etalon ko‘rsatkichidan yuqori natija qayd etganini, salbiy alfa esa undan ortda qolganini anglatadi. U ko‘pincha faol boshqaruvchilarning o‘zlari savdo qiladigan bozordagi faoliyatini baholash uchun qo‘llanadi.

Alfa beta bilan birgalikda ko‘rib chiqiladi, ammo bu ikki ko‘rsatkich turli jihatlarni o‘lchaydi. Alfa — etalon ko‘rsatkichdan yuqori olingan daromad, beta esa investitsiyaning umumiy bozor harakatlariga sezgirligidir. Fondning betasi yuqori bo‘lishi mumkin, biroq daromadi mahorat emas, bozor ta’siri hisobiga shakllangan bo‘lsa, u baribir salbiy alfa qayd etishi mumkin.

Alfa (Alpha) misoli

Fond bir yil davomida 12% daromad keltiradi, shu davrda uning benchmark indeksi esa 9% daromad ko‘rsatadi.

Alfa — bu ikkalasi o‘rtasidagi farq:

12% - 9% = +3%

Fondning alfa ko‘rsatkichi +3%, chunki u benchmarkidan 3 foiz punktga yuqori natija ko‘rsatdi.