Aktiv (Asset) ta’rifi

Aktiv — bu shaxs, kompaniya yoki muassasa egalik qiladigan yoki nazorat qiladigan, iqtisodiy qiymati o‘lchanishi mumkin bo‘lgan resurs. U daromad keltirish, qiymati oshish, operatsion faoliyatda foydalanish yoki naqd pulga aylantirish orqali kelajakda naf keltirishi kutiladi.

Aktivlar joriy va uzoq muddatli aktivlarga bo‘linadi. Naqd pul, tovar-moddiy zaxiralar va debitorlik qarzlari kabi joriy aktivlardan bir yil ichida foydalanish yoki ularni naqd pulga aylantirish kutiladi. Ko‘chmas mulk, uskunalar va uzoq muddatli investitsiyalar kabi uzoq muddatli aktivlar esa qiymatini uzoqroq muddat davomida saqlaydi. Aktivlar moddiy yoki nomoddiy aktivlarga ham tasniflanadi: moddiy aktivlar jismoniy resurslar, patentlar va gudvill kabi nomoddiy aktivlar esa jismoniy shaklga ega bo‘lmagan resurslardir.

Aktiv majburiyatning aksi hisoblanadi: aktiv — iqtisodiy qiymatga ega bo‘lgan mulk, majburiyat esa kredit yoki to‘lanmagan hisob kabi qarzdorlikdir. Kompaniyaning jami aktivlari va jami majburiyatlari o‘rtasidagi farq uning kapitalini, ya’ni mulkdorlar ixtiyorida qoladigan sof qiymatni anglatadi.

Aktiv (Asset) misoli

Kompaniya 50 000 AQSH dollari miqdorida naqd pulga, 100 000 AQSH dollari qiymatidagi zaxiralarga va 300 000 AQSH dollari qiymatidagi asbob-uskunalarga ega.

Har biri aktiv hisoblanadi, chunki ular iqtisodiy qiymatga ega va biznes faoliyatini qo‘llab-quvvatlaydi.

Naqd pul va zaxiralar joriy aktivlar, asbob-uskunalar esa uzoq muddatli aktiv hisoblanadi.