Yaponiya iyenasi yoʻqotishlarini qisqartirishda davom etmoqda, biroq oktabrdagi savdo diapazonidan pastda qolmoqda

  • USD/JPY muhim 160,00 hududidan chekinmoqda, biroq 159,00 dan pastda mustahkamlana olmayapti.
  • Yaponiya rasmiylari intervensiya haqidagi ogohlantirishlarini takrorlagach, investorlar iyena boʻyicha yirik qisqa pozitsiyalarni saqlab turishdan ehtiyot boʻlmoqda.
  • AQShning kuchli makroiqtisodiy maʼlumotlari va Fed siyosati qatʼiylashtirilishiga oid kutishlar AQSh dollarining pasayishini cheklamoqda.

Yaponiya iyenasi (JPY) AQSh dollariga (USD) nisbatan asta-sekin koʻtarilishda davom etmoqda. Tokio intervensiyasiga oid xavotirlar AQSh dollarining kuchini muvozanatlashtirmoqda, biroq iyenaning oʻsish urinishlari hozircha oktabrdagi eng past darajalardan quyida cheklanib qolmoqda. USD/JPY juftligi chorshanba kuni oʻtgan haftadagi 160,00 dan yuqori choʻqqilardan 159,20 gacha pasaydi, ammo 158,80–159,00 hududidan yuqorida qoʻllab-quvvatlanmoqda.

TMGM tahlili: Moliyaviy bozor yangiliklari, iqtisodiy kalendar va bozor tahlillari

Yaponiya banki (BoJ) rahbari Kazuo Ueda chorshanba kuni avvalroq oʻtkazilgan matbuot anjumanida bank inflyatsiyani 2% darajasida barqaror ushlab turishga sodiqligini yana bir bor tasdiqladi. Biroq u dekabrdagi qaror yuzasidan aniq fikr bildirmadi, bu esa iyenaga biroz salbiy taʼsir koʻrsatdi.

Dushanba kuni eʼlon qilingan Yaponiya yalpi ichki mahsuloti (YAIM) maʼlumotlari xususiy isteʼmolning sustligi fonida iqtisodiyot uchinchi chorakda kutilmaganda qisqarganini koʻrsatgach, bozorlar dekabrda foiz stavkasi chorak foiz bandiga oshirilishi haqidagi avvalgi kutishlarini pasaytirdi. Bundan oldin, juma kuni BoJning yumshoq siyosat tarafdori Taichiro Asada stavkalarni haddan tashqari tez oshirish isteʼmolga zarar yetkazishi mumkinligi haqida ogohlantirgan edi. Kelgusi oy boʻlib oʻtadigan pul-kredit siyosati yigʻilishi oldidan bu qarash qoʻmita aʼzolari orasida qoʻllab-quvvatlanishi mumkin.

AQSh makroiqtisodiy maʼlumotlari va Fed rasmiylari USDni qoʻllab-quvvatlashda davom etmoqda

AQShda chorshanba kuni eʼlon qilingan makroiqtisodiy maʼlumotlar mamlakat iqtisodiyotining boshqalardan ajralib turuvchi kuchini yana bir bor tasdiqladi va Federal zaxira tizimi (Fed) dekabrda foiz stavkasini oshirishi uchun asoslarni kuchaytirdi.

Chakana savdo hajmi oktabrda oylik hisobda 0,2% va yillik hisobda 6,8% oʻsib, bozor kutishlariga mos keldi, import narxlarining oʻsishi esa prognozlardan tezroq boʻldi. Salbiy jihati shundaki, oktabrda sanoat ishlab chiqarishi kutilgan 0,1% oʻsish oʻrniga 0,4% qisqardi, biroq bu investorlarning AQSh dollariga ishonchini susaytirmadi.

Oktabrdagi pul-kredit siyosati yigʻilishi bayonnomasi eʼlon qilinishi arafasida Fed rasmiylari qatʼiyroq pul-kredit siyosati zarurligini yana bir bor taʼkidladi. Oʻsha yigʻilishda foiz stavkalari oʻzgarishsiz qoldirilgan, qoʻmitaning ikki aʼzosi esa stavkani chorak foiz bandiga oshirish uchun ovoz bergan edi.

Yaponiya banki haqida tez-tez soʻraladigan savollar

Yaponiya banki (BoJ) mamlakatda pul-kredit siyosatini belgilaydigan markaziy bankdir. Uning vazifasi banknotalar chiqarish hamda narxlar barqarorligini taʼminlash uchun valyuta va pul muomalasini tartibga solishdan iborat. Bu inflyatsiyani taxminan 2% darajasida ushlab turishni nazarda tutadi.

Yaponiya banki 2013-yilda past inflyatsiya sharoitida iqtisodiyotni ragʻbatlantirish va inflyatsiyani jadallashtirish uchun oʻta yumshoq pul-kredit siyosatini boshladi. Bank siyosati miqdoriy va sifat jihatidan yumshatishga (QQE), yaʼni likvidlikni taʼminlash maqsadida davlat yoki korporativ obligatsiyalar kabi aktivlarni sotib olish uchun pul chiqarishga asoslanadi. 2016-yilda bank oʻz strategiyasini yanada kuchaytirib, dastlab manfiy foiz stavkalarini joriy etdi, keyin esa 10 yillik davlat obligatsiyalari daromadliligini bevosita nazorat qila boshladi va shu tariqa siyosatini yanada yumshatdi. 2024-yil mart oyida BoJ foiz stavkalarini oshirib, amalda oʻta yumshoq pul-kredit siyosatidan chekina boshladi.

Bankning keng koʻlamli ragʻbatlantirish choralari iyenaning asosiy valyutalarga nisbatan qadrsizlanishiga olib keldi. Bu jarayon 2022 va 2023-yillarda Yaponiya banki hamda bir necha oʻn yillikdagi eng yuqori inflyatsiyaga qarshi kurashish uchun foiz stavkalarini keskin oshirishni tanlagan boshqa asosiy markaziy banklar siyosati oʻrtasidagi tafovut ortgani sababli kuchaydi. BoJ siyosati boshqa valyutalar bilan foiz stavkalari oʻrtasidagi farqning kengayishiga olib kelib, iyena qiymatini pasaytirdi. 2024-yilda BoJ oʻta yumshoq siyosatidan voz kechishga qaror qilganida, bu tendensiya qisman teskari tus oldi.

Iyenaning zaiflashuvi va jahonda energiya narxlarining keskin koʻtarilishi Yaponiyada inflyatsiyaning oshishiga olib keldi va u BoJning 2%lik maqsadidan oshib ketdi. Mamlakatda ish haqi oshishi istiqboli – inflyatsiyani jadallashtiruvchi asosiy omillardan biri – ham bu qarorga turtki boʻldi.