Oltin narxining bu yilgi pasayishi chuqurlashmoqda, yaqin muddatda eng quyi nuqtaga yetishi kutilmayapti, biroq uning uzoq muddatli investitsiyaviy jozibadorligi saqlanib qolmoqda!

Bir yildan ortiq davom etgan kuchli oʻsishdan soʻng oltin bozorida keskin korreksiya kuzatilmoqda. CNBC jamlagan maʼlumotlarga koʻra, oltin narxi 2025-yilda 53 marta rekord darajani qayd etdi va joriy yilning 28-yanvarida oʻsishni davom ettirib, bir unsiya uchun 5 600 AQSh dollariga yaqinlashdi. Shundan soʻng narx keskin pasayishga yuz tutdi. Bu hafta narx 3 600 AQSh dollaridan pastga tushib, yangi minimumni qayd etdi.

Ilgari oltin narxini koʻtargan omillar endi unga qarshi ishlamoqda. Dollarning mustahkamlanishi, AQSh gʻaznachilik obligatsiyalari daromadliligining oshishi va Federal rezervning foiz stavkalari siyosatiga doir kutilmalarning oʻzgarishi foiz daromadi keltirmaydigan oltinni saqlashning muqobil xarajatini oshirdi. Ilgari narxlarni qoʻllab-quvvatlagan investitsion talab ham zaiflasha boshladi: ayrim investorlar mablagʻlarini naqd pul, aksiyalar va obligatsiyalarga oʻtkazmoqda.

TMGM tahlili: Moliyaviy bozor yangiliklari, iqtisodiy kalendar va bozor tahlillari

Standard Chartered oltinning ikkita alohida xususiyatini taʼkidlaydi: u ham xomashyo tovari, ham valyutadir. Uning narxiga qaysi xususiyat koʻproq taʼsir qilishi oʻsha paytdagi bozor muhiti va investorlar kayfiyatiga bogʻliq. Oltin narxining hozirgi oʻsish tendensiyasi 2022-yilda boshlangan boʻlib, oʻshanda jismoniy oltinga kuchli talab narxlar uchun tayanch yaratgan edi. Keyinchalik investorlar oltinning oʻz portfellaridagi oʻrnini qayta baholay boshladilar. Daromad keltirmaydigan aktivlarni saqlash xarajati kamaygani sari, oltinga uzoq muddatli mablagʻ ajratishga boʻlgan talab asta-sekin kuchaydi. Bu tendensiya 2025-yilda yanada jadallashdi. Jahon oltin kengashi maʼlumotlariga koʻra, 2025-yilda butun dunyo boʻylab oltin ETFlariga sof mablagʻ oqimi rekord darajadagi 89 milliard AQSh dollarini tashkil etdi. Bunda asosiy hissa Shimoliy Amerika hissasiga toʻgʻri keldi. Yil oxiriga kelib, oltin ETFlari boshqaruvidagi jami aktivlar qiymati avvalgi darajaga nisbatan ikki baravardan koʻproq oshib, 559 milliard AQSh dollaridan oshdi, ulardagi oltinning umumiy hajmi esa 4 000 tonnadan ortdi.

Biroq joriy yilning yanvar oyidan keyin bozor sharoiti oʻzgardi. Oltin narxining jadal koʻtarilishi ayrim investorlarni xavotirga soldi, bozorlarda esa Federal rezervning pul-kredit siyosatini qatʼiylashtirishi ehtimoli muhokama qilina boshlandi. Yaqin Sharqda mojaro boshlangach, oltinning roli ham oʻzgardi. U portfellarda asosan himoya aktivi vazifasini bajarish oʻrniga likvidlik manbaiga aylandi. Oltinni sotish va tezda naqd pulga aylantirish oson boʻlgani uchun investorlar mablagʻ jalb qilish maqsadida uni sota boshladilar. Bu esa korreksiyaning birinchi bosqichiga turtki berdi. Oʻshandan beri bozorlarda oltin narxi tobora koʻproq Federal rezerv siyosatiga doir kutilmalar asosida qayta baholanmoqda.

Ilgari past foiz stavkalari, ularning yana pasaytirilishi haqidagi kutilmalar va dollarning zaiflashuvi investorlarni oltin va xomashyo tovarlarini sotib olishga undagan edi. Endi esa vaziyat teskari tomonga oʻzgardi. 2026-yilda Federal rezerv siyosati koʻproq foiz stavkalarini oshirish tomoniga ogʻdi. Bu hafta Federal rezerv boshqaruv kengashi aʼzosi Christopher Waller foiz stavkasini 50 bazis punktga oshirish zarur boʻlishi mumkinligini aytdi.

AQSh gʻaznachilik obligatsiyalari daromadliligining oshishi va dollarning mustahkamlanishi foiz daromadi keltirmaydigan oltinni saqlash xarajatini oshirdi. Pul bozori fondlari hozirda taxminan 4% dan 5% gacha daromadlilik taklif qilmoqda, bu esa naqd pulning jozibadorligini sezilarli darajada oshirmoqda. 2025-yildan 2026-yilgacha oltinning noyobligi kamaygani yoʻq; oʻzgargan jihat boshqa aktivlarning jozibadorligidir. Aksiyalar, obligatsiyalar va anʼanaviy portfellar oʻz raqobat ustunligini qayta tikladi. Bu esa investorlarni oltinni saqlashning muqobil xarajatini qayta baholashga undamoqda.

Bozor tahlili:

Investorlar avvalo oltinning oʻz portfellaridagi vazifasini belgilab olishlari kerak. Agar maqsad qisqa muddatli daromad olish boʻlsa, oltin mos kelmasligi mumkin. Agar u xatarlarni xedjirlash uchun saqlanayotgan boʻlsa, portfelda hali ham oʻz oʻrniga ega, ammo xarid narxi muhimligicha qoladi. Markaziy banklar oltin xarid qilishda davom etmoqda. Urush tugab, neft narxlari odatiy darajaga qaytishi va benzin narxlari pasayishi bilan foiz stavkalari barqarorlashishi, oltin narxi esa 2027-yilda oʻsish tendensiyasini tiklashi kutilmoqda.