Margin คืออะไร? รู้จักมาร์จิ้น Forex พร้อมวิธีคำนวณและอ่านค่าบน MT4/MT5

Margin คือ เงินหลักประกันที่เทรดเดอร์ต้องมีในบัญชีเพื่อเปิดและรักษาสถานะการเทรดที่ใช้เลเวอเรจ หรือที่เรียกว่า มาร์จิ้น เงินส่วนนี้ถูกกันไว้ตามข้อกำหนดของโบรกเกอร์ ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมในการเปิดออเดอร์

เมื่อเปิดออเดอร์แรกบน MT4 หรือ MT5 คุณอาจเห็นตัวเลขในช่อง Margin เพิ่มขึ้น ขณะที่ Free Margin ลดลง จึงสงสัยว่าเงินก้อนนั้นหายไปไหน? ในส่วนของมาร์จิ้น ระบบเพียงกันเงินไว้เป็นหลักประกัน ส่วน Free Margin ยังเปลี่ยนตามกำไรขาดทุนของสถานะและต้นทุนการเทรดด้วย จึงไม่ได้ลดลงเท่ากับมาร์จิ้นที่ใช้เสมอไป

การเข้าใจมาร์จิ้นช่วยให้ประเมินได้ว่าแต่ละออเดอร์ต้องใช้หลักประกันเท่าไร และบัญชียังมีเงินเหลือสำหรับเปิดสถานะเพิ่มเติมมากน้อยเพียงใด บทความนี้อธิบายตั้งแต่ความหมายของ Margin สูตรคำนวณ วิธีอ่านค่า Free Margin และ Margin Level ไปจนถึงความแตกต่างระหว่าง Margin Call กับ Stop Out

Margin คืออะไร และมาร์จิ้น Forex ใช้ทำอะไร?

ควรแยกระหว่าง อัตรามาร์จิ้น ซึ่งแสดงเป็นเปอร์เซ็นต์ของมูลค่าสถานะ กับ จำนวนเงินมาร์จิ้น ซึ่งเป็นยอดหลักประกันที่ต้องใช้จริง ตัวอย่างสมมติ หากสถานะมีมูลค่า 100,000 ดอลลาร์ และใช้เลเวอเรจ 1:100 โดยไม่มีข้อกำหนดมาร์จิ้นเพิ่มเติม จะต้องใช้หลักประกัน 100,000 ÷ 100 = 1,000 ดอลลาร์ หรือเท่ากับอัตรามาร์จิ้น 1% ทั้งนี้ การคำนวณจริงอาจต้องแปลงสกุลเงินและปรับตามเงื่อนไขของโบรกเกอร์ด้วย

เงินหลักประกัน 1,000 ดอลลาร์ในตัวอย่างไม่ได้หมายความว่าความเสี่ยงขาดทุนจำกัดอยู่ที่จำนวนนี้ เพราะกำไรหรือขาดทุนคำนวณจากขนาดสถานะที่เปิดจริง ยิ่งเปิดสถานะใหญ่ การเคลื่อนไหวของราคาเท่ากันก็ยิ่งส่งผลต่อบัญชีมากขึ้น MetaTrader 5 Help 

เมื่อปิดสถานะ ระบบจะคำนวณมาร์จิ้นที่ต้องใช้ใหม่ตามสถานะและคำสั่งที่เหลืออยู่ หลักประกันที่ไม่จำเป็นต้องใช้จึงกลับมาเป็นส่วนหนึ่งของเงินที่ใช้ได้ แต่ยอดเงินหลังปิดสถานะยังขึ้นอยู่กับกำไร ขาดทุน และต้นทุนการเทรดที่เกิดขึ้นจริงด้วย MetaTrader 5 Help

คำว่า มาร์จิ้น อาจพบการสะกดว่า มาจิ้น ในการค้นหาหรือบทสนทนาเกี่ยวกับการเทรด โดยบทความนี้ใช้รูปทับศัพท์ “มาร์จิ้น” ให้สอดคล้องกันตลอดเนื้อหา

Margin Trading คืออะไร? การเทรดมาร์จิ้นทำงานอย่างไร

Margin Trading คือ การเปิดสถานะซื้อขายโดยวางเงินเพียงส่วนหนึ่งของมูลค่าสถานะเป็นหลักประกัน ทำให้เทรดเดอร์ควบคุมสถานะที่มีมูลค่าสูงกว่าเงินมาร์จิ้นที่วางไว้ได้ สำหรับ การเทรดมาร์จิ้นใน Forex บน MT4 และ MT5 ระบบจะคำนวณหลักประกันตามขนาดสถานะ เลเวอเรจ และเงื่อนไขของบัญชี

นึกภาพคล้ายเงินประกันการเช่าคอนโดที่ต้องกันไว้ระหว่างสัญญา แต่ในการเทรด กำไรหรือขาดทุนจากราคาที่เปลี่ยนแปลงจะสะท้อนใน Equity หรือมูลค่าปัจจุบันของบัญชี ระหว่างถือสถานะ จึงต้องอ่านทั้ง Margin, Free Margin และ Margin Level ประกอบกัน

ตัวอย่างต่อไปนี้อธิบายออเดอร์เดียวตั้งแต่เปิดจนปิด เพื่อให้เห็นว่าแต่ละค่าบนหน้าจอเปลี่ยนอย่างไร

สมมติ: บัญชีใช้ USD มี Balance 2,000 USD ไม่มีเครดิตหรือสถานะอื่น เปิด Buy EURUSD 1 ล็อต หรือ 100,000 EUR ที่ราคา 1.1000 ใช้เลเวอเรจ 1:100 และไม่มีข้อกำหนดมาร์จิ้นเพิ่มเติม ตัวอย่างนี้ยังไม่รวมสเปรด ค่าคอมมิชชัน และ Swap

ขั้นที่ 1 ระบบตรวจสอบ Free Margin ก่อนเปิดออเดอร์

Free Margin คือ เงินส่วนที่เหลือจาก Equity หลังหักมาร์จิ้นที่ใช้แล้ว หรือเรียกว่า ฟรีมาร์จิ้น ซึ่งใช้รองรับการเปิดสถานะเพิ่มเติมได้ ก่อนเปิดออเดอร์ ระบบจะตรวจสอบว่าเงินส่วนนี้เพียงพอต่อข้อกำหนดหลักประกันหรือไม่

สำหรับออเดอร์ Buy EURUSD ในตัวอย่าง สูตรคำนวณ Margin เริ่มจากขนาดสถานะหารด้วยเลเวอเรจ แล้วแปลงเป็นสกุลเงินของบัญชี

มาร์จิ้นใน EUR = 100,000 ÷ 100 = 1,000 EUR

มาร์จิ้นใน USD = 1,000 × 1.1000 = 1,100 USD

ก่อนเปิดสถานะ บัญชีมี Free Margin 2,000 USD จึงเพียงพอต่อมาร์จิ้น 1,100 USD ที่ต้องใช้ หากหลักประกันไม่เพียงพอ ระบบอาจปฏิเสธคำสั่งและแจ้งว่าเงินไม่พอ

นี่เป็นเหตุผลที่บางครั้งเปิดออเดอร์ไม่ได้แม้ Balance ยังเหลือ เพราะยอด Balance เพียงอย่างเดียวไม่ได้บอกว่าเงินในบัญชียังพร้อมใช้เป็นหลักประกันอีกเท่าไร

ขั้นที่ 2 เมื่อออเดอร์เปิด ระบบกันเงินเป็น Used Margin

เมื่อเปิดสถานะสำเร็จ เงินหลักประกันจะแสดงในช่อง Margin หรือ Used Margin ส่วน Free Margin จะลดลงตามจำนวนหลักประกันที่ใช้ ในตัวอย่างที่ยังไม่รวมต้นทุนและราคายังไม่เปลี่ยน ค่าบนหน้าจอจะเป็นดังนี้

เงิน 1,100 USD ไม่ได้ถูกหักออกจาก Balance เป็นค่าใช้จ่าย แต่ถูกกันไว้เป็นหลักประกัน ในการเทรดจริง สถานะอาจเริ่มต้นด้วย ขาดทุนลอยตัวจากสเปรด ทำให้ Equity ต่ำกว่า Balance และค่าคอมมิชชันอาจกระทบยอดเงินเพิ่มเติมตามวิธีเรียกเก็บของบัญชี จึงไม่ได้หมายความว่า Equity ทั้งบัญชีจะติดลบทันทีที่เปิดออเดอร์

ขั้นที่ 3 ราคาขยับแล้ว Equity, Free Margin และ Margin Level เปลี่ยน

สำหรับ EURUSD ขนาด 1 ล็อต หรือ 100,000 EUR การเปลี่ยนแปลงราคา 1 pip ซึ่งเท่ากับ 0.0001 มีมูลค่า 10 USD ดังนั้น ราคาที่ขยับ 50 pips จะทำให้เกิดกำไรหรือขาดทุน 500 USD ก่อนรวมต้นทุน

Margin Level คือ อัตราส่วนระหว่าง Equity กับ Margin ที่แสดงเป็นเปอร์เซ็นต์ หรือเรียกว่า ระดับมาร์จิ้น โดยคำนวณจาก

Margin Level = Equity ÷ Margin × 100

ในตัวอย่างนี้ สมมติให้ระบบแปลงมาร์จิ้นพื้นฐาน 1,000 EUR เป็น USD ตามราคา EURUSD ปัจจุบัน ยอด Margin ในหน่วยดอลลาร์จึงเปลี่ยนเล็กน้อยเมื่ออัตราแลกเปลี่ยนเปลี่ยน ทั้งนี้ วิธีคำนวณจริงขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของสินทรัพย์และบัญชี

เมื่อราคาเคลื่อนไหวสวนทางกับสถานะ Buy ขาดทุนลอยตัวจะลด Equity ทำให้ Free Margin และ Margin Level ลดลงตามไปด้วย ในตัวอย่างนี้ ขาดทุน 50 pips ทำให้ Free Margin ลดจาก 900 USD เหลือ 405 USD แม้ Balance ยังแสดง 2,000 USD อยู่

หากถือสถานะข้ามคืน ค่า Swap หรือต้นทุนการถือสถานะอาจถูกบวกหรือหักตามเงื่อนไขของผลิตภัณฑ์และทิศทางที่เปิด จึงกระทบมูลค่าบัญชีได้แม้ราคาไม่เปลี่ยน

ขั้นที่ 4 หากหลักประกันลดถึงเกณฑ์ จะเกิด Margin Call หรือ Stop Out

Margin Call คือ ภาวะที่หลักประกันของบัญชีลดถึงเกณฑ์แจ้งเตือนที่โบรกเกอร์กำหนด ส่วน Stop Out คือ การบังคับปิดสถานะเมื่อหลักประกันลดถึงเกณฑ์ปิดอัตโนมัติ ทั้งสองจุดมีหน้าที่ต่างกัน และเกณฑ์ที่ใช้ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของบัญชี

สำหรับบัญชีที่กำหนดเกณฑ์เป็นเปอร์เซ็นต์ หากขาดทุนต่อเนื่อง Equity ที่ลดลงจะทำให้ Margin Level เข้าใกล้ระดับเหล่านี้ การประเมินว่าบัญชียังรองรับการเคลื่อนไหวสวนทางได้เพียงใดจึงต้องดูทั้ง Equity, Margin และเกณฑ์ของบัญชีร่วมกัน

ขั้นที่ 5 เมื่อปิดออเดอร์ หลักประกันถูกปล่อยและกำไรขาดทุนเข้า Balance

เมื่อปิดสถานะเดียวในตัวอย่างนี้ และไม่มีสถานะหรือคำสั่งอื่นที่ต้องใช้หลักประกัน Margin จะกลับเป็นศูนย์ ส่วนกำไรหรือขาดทุนลอยตัวจะกลายเป็นผลที่รับรู้แล้วใน Balance

ตัวเลขนี้ยังไม่รวมต้นทุนตามสมมติฐานเดิม หากมีสเปรด ค่าคอมมิชชัน หรือ Swap ยอดเงินจริงจะเปลี่ยนตามต้นทุนเหล่านั้นด้วย เมื่อ Margin เป็นศูนย์ ช่อง Margin Level อาจไม่แสดงค่า เพราะไม่มีหลักประกันที่ใช้ให้คำนวณอัตราส่วน

ในการเทรด Forex มาร์จิ้นคือหลักประกันของสถานะ ส่วนกำไรหรือขาดทุนขึ้นอยู่กับขนาดสถานะและการเปลี่ยนแปลงของราคา เงินหลักประกันที่ใช้จึงไม่ใช่ขีดจำกัดขาดทุน และต้องพิจารณาต้นทุนการเทรดประกอบด้วย

สูตรคำนวณ Margin (มาร์จิ้น) ครบชุด พร้อมตาราง 1 ล็อตใช้มาร์จิ้นเท่าไหร่

สูตรคำนวณ Margin ทั้งหมดในที่เดียว

สูตรทุกตัวที่ต้องใช้กับมาร์จิ้นอยู่ในตารางนี้ ใช้ตัวเลขจากตัวอย่าง EURUSD 1 ล็อต พอร์ต 2,000 USD ในหัวข้อก่อนหน้า

• มูลค่าสถานะ (Notional Value) คือมูลค่ารวมของสินทรัพย์ที่สถานะนั้นควบคุมอยู่ ไม่ใช่เงินที่จ่ายจริง
• ตัวคูณ Leverage ของอัตรา 1:100 คือ 100 และของ 1:1000 คือ 1000
• อัตรา Margin เป็นอีกด้านหนึ่งของเหรียญเดียวกัน เลเวอเรจ 1:100 เท่ากับอัตรามาร์จิ้น 1% และ 1:1000 เท่ากับ 0.1%
• หากสกุลเงินของบัญชีต่างจากสกุลเงินที่ใช้คำนวณ ต้องแปลงสกุลเงินเพิ่มอีกขั้นหนึ่ง
• สูตรที่ใช้จริงอาจต่างออกไปตามข้อกำหนดของสินทรัพย์และผู้ให้บริการ ตัวเลขจากหน้าจอของบัญชีคุณเองคือค่าที่ถูกต้องเสมอ
• คู่เงินที่มี USD อยู่หน้า เช่น USDJPY มาร์จิ้นในหน่วย USD คำนวณได้ตรง ๆ จาก ขนาดสัญญา × จำนวนล็อต ÷ ตัวคูณ Leverage โดยไม่ต้องคูณราคา ส่วนคู่เงินที่ USD อยู่หลัง เช่น EURUSD ต้องคูณราคาเพื่อแปลงจากยูโรเป็นดอลลาร์

การเปิดสถานะ EURUSD 1 ล็อต (100,000 หน่วย) ที่เลเวอเรจ 1:100 ต้องใช้มาร์จิ้นเท่าไหร่

การเปิดสถานะ EURUSD 1 ล็อต (100,000 หน่วย) ที่เลเวอเรจ 1:100 ต้องใช้มาร์จิ้น 1,000 EUR หรือประมาณ 1,100 USD เมื่อ EURUSD อยู่ที่ 1.1000 ตัวเลข 1,000 มาจาก 100,000 ÷ 100 ซึ่งยังเป็นหน่วยยูโร เพราะ 1 ล็อตของ EURUSD คือเงินยูโร 100,000 หน่วย บัญชีที่ใช้ USD จึงต้องแปลงเป็นดอลลาร์อีกขั้นตามราคาในขณะนั้น

แทนค่าทีละบรรทัด

100,000 ÷ 100 = 1,000 EUR

1,000 × 1.1000 = 1,100 USD

หรือคิดจากมูลค่าสถานะ 100,000 × 1.1000 = 110,000 USD แล้ว ÷ 100 = 1,100 USD ได้ผลเท่ากัน

เพราะมาร์จิ้นผูกกับราคา ตัวเลขในหน่วยดอลลาร์จึงเปลี่ยนตามตลาด ถ้า EURUSD อยู่ที่ 1.0500 มาร์จิ้นของ 1 ล็อตจะเป็น 1,050 USD และถ้าอยู่ที่ 1.1500 จะเป็น 1,150 USD ขณะที่ในหน่วยยูโรยังคงเป็น 1,000 EUR เท่าเดิม

หมายความว่าเงิน 1,100 USD ถูกกันไว้เป็นหลักประกันของสถานะที่มีมูลค่า 110,000 USD ตัวอย่างนี้เป็นการคำนวณเชิงคณิตศาสตร์สำหรับบัญชีที่ใช้ USD เป็นสกุลเงินฐาน ไม่ใช่เงื่อนไขจริงของบัญชีใดบัญชีหนึ่ง

1 ล็อตต้องใช้มาร์จิ้นเท่าไหร่ ที่เลเวอเรจ 1:50, 1:100, 1:200 และ 1:500

ตารางนี้ใช้ EURUSD ที่ราคา 1.1000 กับบัญชีสกุล USD ตัวเลขเป็นผลคำนวณตามสูตร ไม่ใช่เงื่อนไขของบัญชีใดบัญชีหนึ่ง

อ่านตารางนี้ให้ครบสองด้าน เลเวอเรจที่สูงขึ้นทำให้เงินที่ถูกกันไว้ลดลง แต่ไม่ได้ทำให้กำไรหรือขาดทุนต่อ pip เปลี่ยน EURUSD 1 ล็อตยังคงขยับ pip ละประมาณ 10 USD ไม่ว่าจะใช้ 1:50 หรือ 1:500 สิ่งที่เปลี่ยนคือพื้นที่ว่างที่เหลือไว้รองรับการขาดทุน และความง่ายในการเปิดสถานะใหญ่เกินกำลังของพอร์ต

เลเวอเรจสูงสุดที่ใช้กับ EURUSD ได้จริงขึ้นกับประเภทบัญชีและนิติบุคคลที่ให้บริการ

ตารางนี้ใช้ได้กับคู่เงินที่ 1 ล็อตเท่ากับ 100,000 หน่วยเท่านั้น สินทรัพย์อื่นใช้ขนาดสัญญาต่างออกไป และมาร์จิ้นต่อ 1 ล็อตจึงไม่เท่ากัน ขนาดสัญญาของแต่ละสินทรัพย์ดูได้จากหน้าผลิตภัณฑ์ เช่น หน้าซื้อขายทองคำของ TMGM ส่วนพื้นฐานของตลาดทองอยู่ในบทความ เทรดทองคืออะไร

เครื่องมือคำนวณ Margin

การคำนวณด้วยมือมีประโยชน์ตอนทำความเข้าใจกลไก แต่เวลาวางแผนสถานะจริงควรตรวจค่าประมาณอีกครั้งด้วยเครื่องมือ เครื่องคำนวณการเทรดของ TMGM รองรับการเลือกสินทรัพย์ ขนาดสถานะ อัตราเลเวอเรจ และสกุลเงินของบัญชี ผลลัพธ์ที่ได้เป็นค่าประมาณเพื่อการวางแผน ค่าจริงยังขึ้นอยู่กับราคาขณะส่งคำสั่งและเงื่อนไขของบัญชี

วิธีอ่านค่าในหน้าต่าง Terminal (MT4) และ Toolbox (MT5)

ค่าห้าตัวที่แถบ Terminal ของ MT4 หรือ Toolbox ของ MT5 สัมพันธ์กันเป็นชุดเดียว อ่านทีละตัวจะไม่เห็นภาพ ตารางนี้ใช้ชุดตัวเลขเดียวกันทั้งหมดเพื่อให้เทียบกับหน้าจอของคุณเองได้ทันที

สมมติ: บัญชีมีเงิน 1,000 USD เปิดสถานะแล้วมีกำไรที่ยังไม่ปิดอยู่ 100 USD และสถานะนั้นใช้หลักประกัน 200 USD

MT4 กับ MT5 แสดงค่าต่างกันตรงไหน

ค่าทั้งห้าตัวใช้ชื่อเดียวกันและคำนวณด้วยสูตรเดียวกันทั้งบน MT4 และ MT5 ตัวเลขจากบัญชีเดียวกันจึงอ่านแบบเดียวกันได้เลย ความต่างอยู่ที่ตำแหน่งและรายละเอียดรอบ ๆ

สองเรื่องที่ทำให้หน้าจอดูไม่เหมือนกัน ทั้งที่ค่าเหมือนกัน

• ถ้าตั้งภาษาของแพลตฟอร์มเป็นไทย ชื่อช่องอาจถูกแปลเป็นภาษาไทย บทความนี้ใช้ชื่อภาษาอังกฤษตามค่าเริ่มต้นของแพลตฟอร์ม
• ทั้งสองแพลตฟอร์มแสดง Margin Level เป็นช่องว่างเมื่อไม่มีสถานะเปิดอยู่ เพราะ Used Margin เป็นศูนย์

Balance กับ Equity คืออะไร ต่างกันอย่างไร

Balance คือยอดเงินคงเหลือหลังรวมผลของรายการที่ปิดไปแล้วทั้งหมด รวมถึงเงินฝาก เงินถอน กำไรขาดทุนที่รับรู้แล้ว และค่าธรรมเนียมที่ถูกบันทึก แต่ยังไม่รวมกำไรหรือขาดทุนลอยตัวของสถานะที่เปิดค้างอยู่ ในตัวอย่างคือ 1,000.00 USD

Balance จึงเป็นตัวเลขที่นิ่งที่สุดบนหน้าจอ และเป็นเหตุผลว่าทำไมการดูแค่ Balance อย่างเดียวจึงทำให้มองไม่เห็นสถานการณ์จริงของพอร์ต

Equity = Balance ± กำไรหรือขาดทุนที่ยังไม่ปิด

Equity คือมูลค่าบัญชีในขณะนั้นเมื่อรวมกำไรหรือขาดทุนลอยตัวเข้าไปด้วย ในตัวอย่างมีกำไรลอยตัว 100 USD จึงได้ 1,000 + 100 = 1,100.00 USD ตัวเลขนี้ขยับตลอดเวลาที่ราคาเคลื่อนไหว และเป็นค่าที่ระบบใช้คำนวณ Margin Level

สรุปความต่างแบบจำง่าย Balance บอกว่าถ้าไม่นับออเดอร์ที่ยังเปิดอยู่ บัญชีมีเงินเท่าไหร่ ส่วน Equity บอกว่าถ้ากดปิดทุกออเดอร์ตอนนี้ จะเหลือเงินเท่าไหร่ ตอนไม่มีสถานะเปิด ตัวเลขสองตัวนี้เท่ากัน เมื่อมีสถานะเปิด Equity จะขยับตามราคาทุกวินาที ขณะที่ Balance นิ่งอยู่จนกว่าจะปิดออเดอร์ ระบบใช้ Equity ในการคำนวณ Free Margin และ Margin Level ตัวเลขที่ต้องจับตาระหว่างถือสถานะจึงเป็น Equity

Used Margin คืออะไร

Used Margin คือมาร์จิ้นที่ถูกกันไว้กับสถานะที่กำลังเปิดอยู่ ในตัวอย่างคือ 200.00 USD เปิดสถานะเพิ่ม ตัวเลขนี้เพิ่ม ปิดสถานะ ตัวเลขนี้ลด บน MT4 และ MT5 ช่องนี้แสดงชื่อว่า Margin เฉย ๆ ซึ่งเป็นที่มาของความสับสนว่าทำไมมี Margin สองแบบบนหน้าจอเดียว

Free Margin คืออะไร

Free Margin = Equity − Used Margin

ในตัวอย่างคือ 1,100 − 200 = 900.00 USD Free Margin เป็นส่วนของ Equity ที่ยังไม่ได้ถูกใช้เป็นหลักประกัน ทำหน้าที่สองอย่างพร้อมกัน คือรองรับการขาดทุนของสถานะที่เปิดอยู่ และเป็นเงินที่ใช้เปิดสถานะเพิ่มได้

สองหน้าที่นี้แย่งกันเอง ยิ่งใช้ Free Margin ไปเปิดสถานะใหม่มากเท่าไร พื้นที่ที่เหลือไว้รองรับการขาดทุนก็ยิ่งน้อยลงเท่านั้น ตัวเลขนี้จึงไม่ใช่วงเงินที่ควรใช้ให้หมด

Margin Level (ระดับมาร์จิ้น) คืออะไร

Margin Level = (Equity ÷ Used Margin) × 100

แทนค่าจากตัวอย่าง (1,100 ÷ 200) × 100 = 550%

ระดับมาร์จิ้นคืออัตราส่วนที่บอกว่า Equity ในบัญชีเป็นกี่เท่าของหลักประกันที่ถูกกันไว้ โดยทั่วไปค่าที่สูงขึ้นหมายถึงมีระยะห่างจากเกณฑ์ Margin Call หรือ Stop Out มากขึ้น แต่ไม่ได้แปลว่าพอร์ตปลอดภัย เพราะตัวเลขนี้เปลี่ยนตามราคาแบบวินาทีต่อวินาที และข่าวหรือช่วงที่ราคาเกิดช่องว่างสามารถทำให้ค่านี้ร่วงลงเร็วกว่าที่คาด

ตำแหน่งของค่าทั้งห้านี้บนหน้าจอดูได้จากหน้า แพลตฟอร์ม MetaTrader 5

Margin Level เท่าไรถึงปลอดภัย หรือ กฎ 3 สี

วิธีจำที่ใช้กันทั่วไปคือมองระดับมาร์จิ้นเหมือนสัญญาณไฟจราจร

ในตัวอย่าง EURUSD 1 ล็อตกับพอร์ต 2,000 USD ด้านบน Margin Level เริ่มต้นที่ 181.8% ตั้งแต่วินาทีแรกที่เปิดออเดอร์ หมายความว่าสำหรับพอร์ตขนาดนี้ ออเดอร์ขนาดนี้อยู่ในโซนเหลืองตั้งแต่ต้น ถ้าพอร์ตเป็น 5,000 USD ออเดอร์เดียวกันจะเริ่มที่ 454.5%

ช่วงในตารางนี้เป็นแนวทางทั่วไปสำหรับการเฝ้าระวังเท่านั้น ไม่ใช่ระดับ Margin Call หรือ Stop Out อย่างเป็นทางการของบัญชีใด ระดับจริงของแต่ละบัญชีอยู่ในตารางหัวข้อ Stop Out ด้านล่าง ส่วนเงื่อนไขการเทรดอื่นดูได้ที่หน้า เงื่อนไขการเทรด

Margin Call และ Stop Out คืออะไร?

Margin Call การเรียกหลักประกันเพิ่ม

Margin Call คือภาวะหรือระดับที่ Equity หรือ Margin Level ลดลงจนเข้าใกล้เกณฑ์ที่ผู้ให้บริการกำหนดไว้ คำไทยที่ใช้ในเอกสารทางการคือการเรียกหลักประกันเพิ่ม ความหมายตรงตัวคือบัญชีมีหลักประกันไม่เพียงพอกับสถานะที่ถืออยู่ และต้องเพิ่มเงินหรือลดขนาดสถานะ

ชื่อของมันทำให้หลายคนเข้าใจผิด บนแพลตฟอร์มออนไลน์ Margin Call ไม่ได้หมายความว่าจะมีเจ้าหน้าที่โทรศัพท์มาแจ้งทุกครั้ง โดยทั่วไปเป็นการเปลี่ยนสถานะบนหน้าจอหรือการแจ้งเตือนในระบบ และในสภาวะที่ราคาเคลื่อนไหวเร็วมาก ระยะเวลาระหว่างการแจ้งเตือนกับการปิดสถานะอัตโนมัติอาจสั้นมากจนไม่ทันได้ทำอะไร จึงไม่ควรวางแผนโดยคาดหวังว่าจะได้รับคำเตือนล่วงหน้าเสมอ

ตัวอย่างตัวเลข พอร์ตเท่าไหร่ ขาดทุนเท่าไหร่ถึงโดน Margin Call

ใช้ออเดอร์เดิม คือ Buy EURUSD 1 ล็อต ที่ 1.1000 เลเวอเรจ 1:100 ซึ่งกันมาร์จิ้นไว้ประมาณ 1,100 USD แล้วเทียบพอร์ตสองขนาด

ระดับ Margin Call 100% และ Stop Out 50% ในตัวอย่างนี้เป็นตัวเลขสมมติเพื่อให้คำนวณได้ ไม่ใช่เงื่อนไขของบัญชี TMGM ระดับจริงของแต่ละบัญชีอยู่ในตารางหัวข้อถัดไป

ออเดอร์เดียวกัน มาร์จิ้นเท่ากัน แต่พอร์ตเล็กทนได้เพียง 90 pips ก่อนโดน Margin Call ส่วนพอร์ตใหญ่ทนได้ 390 pips EURUSD เคลื่อนไหว 90 pips ภายในวันเดียวได้ในช่วงที่มีข่าวสำคัญ ออเดอร์ที่ดูไม่ใหญ่สำหรับคนหนึ่งจึงอาจใหญ่เกินไปสำหรับอีกคน สิ่งที่ตัดสินคือมาร์จิ้นของออเดอร์กินสัดส่วนของ Equity ไปเท่าไหร่

ตัวเลขเป็นค่าประมาณ ยังไม่รวมสเปรด ค่าคอมมิชชั่น และ Swap และ Used Margin ในหน่วย USD จะขยับตามราคาเล็กน้อยตามที่อธิบายไว้ในขั้นที่ 3 หลักคิดนี้ใช้ได้กับทุกคู่เงินในตลาด Forex เพียงเปลี่ยนมาร์จิ้นและมูลค่า pip ตามคู่เงินนั้น

Stop Out คืออะไร Margin Level เหลือเท่าไหร่ถึงโดนล้างพอร์ต

Stop Out คือระดับ Margin Level ที่ระบบเริ่มปิดสถานะที่เปิดอยู่ให้โดยอัตโนมัติ หรือที่เทรดเดอร์ไทยเรียกกันว่า "โดนล้างพอร์ต" เมื่อ Margin Level ลดลงถึงระดับนี้ ระบบจะไม่รอให้ผู้เทรดตัดสินใจอีก แต่จะปิดสถานะเพื่อหยุดไม่ให้ Equity ลดลงต่ำกว่าหลักประกันไปมากกว่านี้

ถ้าระดับ Stop Out ของบัญชีคือ X% หมายความว่าเมื่อ Equity เหลือเพียง X% ของ Used Margin ระบบจะเริ่มปิดสถานะ เช่น ในตัวอย่างสมมติที่ใช้ Stop Out 50% กับออเดอร์ที่กันมาร์จิ้น 1,100 USD การปิดสถานะจะเริ่มเมื่อ Equity เหลือ 550 USD

สิ่งที่ควรเข้าใจเรื่องล้างพอร์ต

• ล้างพอร์ตไม่ได้แปลว่าเงินเหลือศูนย์เสมอ ระบบปิดสถานะเมื่อ Equity ยังเหลืออยู่ส่วนหนึ่ง เงินที่เหลือหลังปิดจะกลับเข้า Balance แต่ในตลาดที่ราคากระโดดหรือเกิดช่องว่างราคา สถานะอาจถูกปิดที่ราคาแย่กว่าระดับ Stop Out มาก
• ถ้ามีหลายออเดอร์ ระบบอาจไม่ได้ปิดทั้งหมดพร้อมกัน บน MT4 และ MT5 โดยทั่วไปจะปิดทีละสถานะ แล้วคำนวณ Margin Level ใหม่หลังปิดแต่ละครั้ง 
• ลำดับการปิดเป็นไปตามระบบ ไม่ใช่ตามที่ผู้เทรดเลือก ออเดอร์ที่ตั้งใจจะถือต่ออาจถูกปิดก่อนออเดอร์อื่น

Margin Call ต่างจาก Stop Out ตรงไหน

สองคำนี้มักถูกพูดรวมกันเหมือนเป็นเรื่องเดียว ความจริงคือเป็นสองจุดบนเส้นทางเดียวกัน Margin Call มาก่อนเพราะระดับสูงกว่า Stop Out มาทีหลังและเป็นจุดที่ระบบลงมือเอง

ช่วงระหว่าง Margin Call กับ Stop Out คือเวลาที่เหลือให้แก้สถานการณ์ แต่ในตลาดที่ราคากระโดด ช่วงนี้อาจสั้นจนแทบไม่มี และราคาอาจข้ามจากเหนือ Margin Call ไปต่ำกว่า Stop Out ในครั้งเดียว การวางแผนโดยคิดว่าจะได้รับคำเตือนก่อนเสมอจึงไม่ปลอดภัย

วิธีลดโอกาสเกิด Margin Call

การวางขนาดสถานะโดยคำนึงถึงมาร์จิ้นตั้งแต่แรกยังช่วยให้เทรดเดอร์พัฒนากลยุทธ์ที่ดียิ่งขึ้น เพราะรู้ล่วงหน้าว่าแผนแต่ละแบบต้องใช้พื้นที่ในบัญชีเท่าไหร่

ข้อควรทราบเกี่ยวกับข้อ 2: Stop Loss ช่วยกำหนดจุดออกตามแผน แต่ไม่รับประกันราคาปิดได้ในทุกกรณี ในช่วงที่ตลาดผันผวนสูง เกิดช่องว่างราคา หรือสภาพคล่องต่ำ คำสั่งอาจถูกดำเนินการที่ราคาต่างจากที่ตั้งไว้

อ่านเพิ่มเติมเรื่องการจัดการความเสี่ยงได้ที่ 10 ความเสี่ยงของการเทรด Forex ที่มือใหม่ควรรู้

ประเภทของ Margin ที่ต้องรู้จัก

คำว่า Margin ในเอกสารเงื่อนไขการเทรดมักมาพร้อมคำขยาย ซึ่งหมายถึงคนละจังหวะของการถือสถานะ

ข้อควรระวังสามข้อ

• Maintenance Margin ไม่ใช่ตัวเลขเดียวกับระดับ Stop Out โดยอัตโนมัติ ทั้งสองเป็นคนละพารามิเตอร์ที่ผู้ให้บริการกำหนดแยกกัน
• วิธีคิด Hedged Margin แตกต่างกันมากตามผู้ให้บริการและประเภทบัญชี ต้องอ่านเงื่อนไขของบัญชีตัวเองเท่านั้น
• การเปิดสถานะ Hedge ไม่ได้ทำให้ไม่มีความเสี่ยง ต้นทุนการถือ สเปรด และการเคลื่อนไหวของราคายังคงกระทบบัญชีอยู่

Margin กับ Leverage ต่างกันอย่างไร?

สองคำนี้ถูกใช้สลับกันบ่อยมากทั้งที่เป็นคนละสิ่ง วิธีจำที่ง่ายที่สุดคือ มาร์จิ้นเป็นจำนวนเงิน เลเวอเรจเป็นอัตราส่วน

จุดที่ต้องแยกให้ชัด กำไรหรือขาดทุนจากการเคลื่อนไหวของราคาถูกกำหนดโดย ขนาดสถานะ ไม่ใช่โดยตัวเลขเลเวอเรจ ถ้าเปิด 1 ล็อตเท่ากัน ราคาขยับเท่ากัน กำไรขาดทุนก็เท่ากัน ไม่ว่าบัญชีจะตั้งเลเวอเรจไว้ 1:100 หรือ 1:1000 สิ่งที่ต่างกันคือจำนวนเงินที่ถูกกันไว้ และพื้นที่ที่เหลือในบัญชีสำหรับรองรับการขาดทุน

เลเวอเรจจึงไม่ได้ขยายกำไรขาดทุนด้วยตัวมันเอง แต่มันเปิดโอกาสให้ผู้เทรดเลือกขนาดสถานะที่ใหญ่ขึ้นด้วยเงินเท่าเดิม และขนาดสถานะนั่นเองที่เป็นตัวขยายผลลัพธ์ทั้งสองทาง

อ่านต่อเรื่องอัตราส่วนนี้โดยตรงได้ที่ เลเวอเรจ (Leverage) ในการเทรด Forex คืออะไร

ข้อดีและความเสี่ยงของการเทรดด้วย Margin

ข้อดีเชิงกลไก

• ใช้เงินหลักประกันน้อยกว่ามูลค่าสถานะที่ควบคุม จึงไม่ต้องวางเงินเต็มมูลค่าสินทรัพย์
• บริหารเงินที่ถูกกันไว้และ Free Margin ได้ยืดหยุ่นขึ้น เพราะทุนไม่ถูกผูกไว้กับสถานะเดียว
• รองรับกลยุทธ์ได้หลายรูปแบบตามข้อกำหนดของผลิตภัณฑ์และบัญชี

ความเสี่ยงที่ต้องเข้าใจก่อนเปิดสถานะ

• ขนาดสถานะที่ใหญ่ขึ้นทำให้กำไรและขาดทุนเปลี่ยนแปลงเร็วขึ้น EURUSD 1 ล็อตที่ราคา 1.1000 เป็นสถานะมูลค่าราว 110,000 USD ราคาขยับเพียง 0.1% หรือประมาณ 11 pips ก็กระทบบัญชีราว 110 USD แล้ว
• Free Margin ลดลงทันทีเมื่อสถานะขาดทุน เพราะ Free Margin คำนวณจาก Equity ซึ่งรวมขาดทุนลอยตัวอยู่แล้ว
• Margin Level อาจลดลงจนเข้าเกณฑ์ Margin Call หรือ Stop Out และการปิดสถานะอัตโนมัติจะเกิดขึ้นตามเงื่อนไขของระบบ ไม่ใช่ตามจังหวะที่ผู้เทรดต้องการ
• การถือสถานะข้ามคืนอาจมีต้นทุนสะสม เช่น Swap หรือค่าธรรมเนียม Financing ซึ่งกัดกร่อน Equity ไปเรื่อย ๆ แม้ราคายังไม่เคลื่อนไหว
• การใช้วงเงินเต็มจำนวนทำให้พอร์ตเหลือพื้นที่รองรับความผันผวนน้อย ความผันผวนปกติของตลาดที่ปกติไม่เป็นปัญหา อาจกลายเป็นปัญหาทันทีเมื่อไม่มี Free Margin เหลือ
• การเปิดหลายสถานะที่มีความสัมพันธ์กันเพิ่มความเสี่ยงรวม คู่เงินที่เคลื่อนไหวไปทางเดียวกันหรือสินทรัพย์ที่ตอบสนองต่อปัจจัยเดียวกันอาจขาดทุนพร้อมกัน ทำให้ Margin Level ร่วงเร็วกว่าที่ประเมินไว้จากสถานะเดี่ยว
• ตลาดที่เกิดช่องว่างราคาอาจทำให้ผลลัพธ์ต่างจากที่วางแผน โดยเฉพาะช่วงเปิดตลาดหรือหลังเหตุการณ์สำคัญ

การเทรดด้วยหลักประกันจึงเป็นเครื่องมือที่ต้องมาพร้อมแผนการบริหารความเสี่ยงเสมอ ผู้เทรดสามารถสูญเสียเงินลงทุนได้

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Margin

• เข้าใจผิดว่า Margin คือค่าธรรมเนียมที่ถูกหักออกไปแล้ว
• ดูเฉพาะ Balance แต่ไม่ดู Equity จึงไม่เห็นขาดทุนลอยตัวที่กำลังเกิดขึ้น
• เปิดสถานะจนใช้ Free Margin เกือบหมด แล้วไม่เหลือพื้นที่รองรับความผันผวนปกติ
• ไม่ทราบระดับ Margin Call และ Stop Out ของบัญชีตัวเอง
• คิดว่าเลเวอเรจสูงทำให้ขาดทุนเพิ่มขึ้นเอง ทั้งที่ขนาดสถานะเท่าเดิมให้ผลเท่าเดิม
• เชื่อว่า Stop Loss รับประกันราคาปิดได้ทุกกรณี

สรุป Margin คือหลักประกัน ไม่ใช่ต้นทุน แต่ต้องบริหารเหมือนเป็นความเสี่ยง

มาร์จิ้นคือเงินที่ถูกกันไว้เป็นหลักประกัน ไม่ใช่ค่าธรรมเนียมและไม่ใช่เงินที่จ่ายทิ้ง เมื่อปิดสถานะ เงินก้อนนี้จะถูกปลดล็อก ส่วนยอดคงเหลือหลังปิดขึ้นอยู่กับกำไร ขาดทุน และต้นทุนที่เกิดขึ้นจริง

ตัวเลขบนหน้าจอต้องอ่านร่วมกันเป็นชุด Balance บอกอดีต Equity บอกปัจจุบัน Used Margin บอกว่าถูกกันไปเท่าไร Free Margin บอกว่าเหลือพื้นที่เท่าไร และ Margin Level บอกว่าพื้นที่นั้นกว้างแค่ไหนเมื่อเทียบกับภาระที่แบกอยู่ ดูตัวใดตัวหนึ่งเพียงตัวเดียวจะมองไม่เห็นภาพ

ความเสี่ยงที่แท้จริงไม่ได้มาจากตัวเลขเลเวอเรจ แต่มาจากขนาดสถานะที่เลือกเปิดและการเคลื่อนไหวของราคา การที่หน้าจอแสดงว่ายังมี Free Margin เหลือ ไม่ได้แปลว่าควรใช้มันให้หมด และก่อนเปิดสถานะทุกครั้งควรรู้ว่าบัญชีของตัวเองมีเกณฑ์ Margin Call และ Stop Out อยู่ที่ระดับใด

ผู้ที่ต้องการทำความคุ้นเคยกับค่าทั้งห้าบนหน้าจอโดยยังไม่ใช้เงินจริง สามารถเปิดบัญชีทดลองเพื่อฝึกอ่านค่าและทดสอบการคำนวณหลักประกันได้จากหน้า ประเภทบัญชีเทรดและบัญชีทดลอง

ถ้าต้องการปูพื้นเรื่องอื่นต่อจากมาร์จิ้น เช่น Pip, Lot และ Spread ดูบทเรียนทั้งหมดได้ที่แหล่งความรู้ของ TMGM ส่วนเครื่องมือและแพลตฟอร์มเทรดดูเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ TMGM ประเทศไทย